Ξανά στο προσκήνιο τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Κύπρο. Με φόντο τα Ηνωμένα Έθνη, η Λευκωσία μίλησε για όσα συμβαίνουν στα κατεχόμενα. Αντί για να σιωπήσει, επέλεξε να κατηγορήσει - ο στόχος; Η Τουρκία. Δεν ήταν λόγια διπλωματίας, αλλά μια καταγγελία για πολιτικές που εφαρμόζονται εκεί πέρα. Η φωνή της Κύπρου δεν ζήτησε να ακουστεί· απλώς βγήκε έξω.
Μέσα από την παρέμβασή της στο Συμβούλιο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, η Κύπρος είπε πως η μακριά κατοχή φέρνει προβλήματα σε σημαντικά δικαιώματα. Ενώ ο λόγος ήταν επίσημος, η φωνή της έφτασε με σαφήνεια: τα δικαιώματα στο νησί χτυπιούνται ακόμα. Έτσι, η κατάσταση δεν έχει κλείσει, παρά το χρόνο που πέρασε. Πίσω από τις λέξεις, υπήρχε ζεστός τόνος – όχι θυμός, αλλά επιμονή. Το νησί, είπε, δεν ξεχνά· κι οι ελευθερίες δεν μπορούν να μείνουν στην άκρη.
Μετά την αναφορά της κυπριακής πλευράς, φάνηκε ότι οι επιπτώσεις δεν αγγίζουν μόνο τους Ελληνοκύπριους που βρέθηκαν εκτός γης ή δεν μπορούν ν’ αποκτήσουν πρόσβαση στα αγαθά τους. Για λίγο, η σκέψη έπεσε και στους Τουρκοκύπριους· αυτοί που μένουν μέσα σε συνθήκες, όπως λέει η Λευκωσία, οι οποίες σφίγγουν την αναπνοή τους.
Με αυτή την αναφορά γίνεται ξεκάθαρο: τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Κύπρο είναι κάτι που αγγίζει όλους τους πολίτες, όχι μόνο ορισμένους. Δεν πρόκειται για θέμα ενός μόνο κομματιού της κοινωνίας.
Με την παρέμβασή της, η Κύπρος ξανά είπε ότι οι τουρκικές φρουρές στο βόρειο κομμάτι του νησιού διατηρούν μια κατάσταση – όπως τη βλέπει – αντίθετη σε θεμελιώδη στοιχεία του παγκόσμιου νομικού πλαισίου.
Έτσι λοιπόν, ξαναείπε πως τα χρόνια δεν διορθώνουν το βασικό ζήτημα. Δεν σβήνει η κατοχή, αν και περνάνε οι μέρες· μένει γκρεμισμένη στη ζωή ενός σωρό ανθρώπων.
Μέσα από τη Λευκωσία, η φωνή για παρακολούθηση από τη διεθνή σκηνή δεν σβήνει· αντ’ αυτού, ενδυναμώνεται. Δεν είναι θέμα παρελθόντος, όπως νομίζουν κάποιοι, αλλά πραγματικότητα που βρίσκεται σε εξέλιξη. Οι διεθνείς παράγοντες καλούνται να μην αφήσουν την προσοχή τους να ξεθωριάσει. Η υπόθεση δεν έχει χάσει το νόημά της, παρά το χρόνο που πέρασε. Αντί να τη θεωρήσουν αρχαιότητα, καλό είναι να τη βλέπουν ως ζωντανή πρόκληση.
Από τη στιγμή που υπάρχει κατοχή, η Κύπρος λέει ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν μπορούν να παραβλέπονται. Δεν έχει σημασία πού γίνεται αυτό· οι κανόνες ισχύουν παντού. Οπουδήποτε το διεθνές δίκαιο παραβιάζεται για μεγάλο διάστημα, ζητάει ίδια μεταχείριση. Η προσέγγιση δεν αλλάζει εξαιτίας του τόπου. Γι’ αυτό και η εφαρμογή πρέπει να είναι σταθερή. Ακόμα κι αν οι συνθήκες φαίνονται διαφορετικές, η βάση μένει η ίδια.
Μετά την πρώτη δύσκολη φάση, ξαφνικά έγινε λόγος για την Κύπρο. Δεξιά στροφή έκαναν οι χώρες· η Λευκωσία όμως μένει σταθερή. Γι’ αυτό και επιμένει να μιλά για το ίδιο θέμα. Χωρίς φασαρία, αλλά με συνέχεια, το ανοιχτό πρόβλημα δεν ξεχνιέται.
Η Κύπρος προσπαθεί με τη νέα της κίνηση να φέρει το ζήτημα στο φως, ενώνοντάς το με τα δικαιώματα του ανθρώπου. Αυτό που λέγεται είναι πως οι συνέπειες της κατοχής βαραίνουν ακόμα και τις δύο πλευρές. Δεν είναι μόνο παρελθόν· αφήνει σημάδια μέχρι σήμερα. Η μια κοινότητα δεν ξεχνά, όπως και η άλλη. Έτσι τοποθετείται το θέμα: μέσα στην καθημερινότητα, χωρίς φασαρία.
